yarinsiz_23
Kayıt: 01 Oca 1970
Mesajlar: 615
|
| Tarih: Cum Ağu 11, 2006 8:15 am Mesaj konusu: KADIN HAKLARI |
|
|
KADINLARA KARÞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIÐIN ÖNLENMESÝ SÖZLEÞMESÝ
- 3 Eylül 1981 -
Bu sözleþmeye taraf olan Devletler, Birleþmiþ Milletler Yasasýnýn temel insan haklarýna, insan itibar ve kýymetine ve erkeklerle kadýnlarýn eþit haklara sahip olmalarý gerektiðine inancý tekrar teyid ettiðini kaydederek,
Ýnsan Haklarý Evrensel Beyannamesinin, insanlara karþý ayrýmcýlýðýn kabul edilemezliði prensibini teyid ettiðini ve tüm insanlarýn özgür doðduðunu ve eþit itibar ve haklara sahip olduklarýný ve bu Beyannamede böylece öne sürülen tüm haklar ve hürriyetlerin cinsiyete dayalý olanlar dahil hiçbir ayýrýma tabi kýlýnmaksýzýn herkes tarafýndan kullanýlabileceðini beyan ettiðini kaydederek,
Ýnsan Haklarý Sözleþmelerine Taraf Devletlerin, kadýnlar ile erkeklerin tüm ekonomik, sosyal, kültürel, medeni ve siyasi haklardan eþit olarak yararlanmalarýný temin mükellefiyeti bulunduðunu kaydederek,
Birleþmiþ Milletler ve ona baðlý ihtisas kuruluþlarý nezaretinde kabul edilmiþ ve erkeklerle kadýnlarýn eþitliðini saðlamaya çalýþan uluslararasý sözleþmeleri göz önünde tutarak;
Ayrýca Birleþmiþ Milletler ve ona baðlý ihtisas teþekküllerinin kabul ettiði erkek ve kadýnlarýn haklarýnýn eþitliðini saðlamayý amaçlayan kararlarý, beyanlarý ve tavsiyeleri de dikkate alarak;
Ancak, bu çeþitli belgelere raðmen kadýnlara karþý ayrýmcýlýðýn hala devam etmekte oluþundan endiþe duyarak,
Kadýnlara karþý ayrýmcýlýðýn, hak eþitliði ve insan þeref ve haysiyetine saygý ilkelerini ihlal ettiðini, kadýnlarýn erkeklerle eþit olarak ülkelerin siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel hayatlarýna katýlmalarýný engellediðini, toplumun ve ailenin refahýnýn artmasýna engel teþkil ettiðini ve kadýnlarýn ülkeleri ve insanlýk hizmetinde kullanabilecekleri olanaklarýný geliþtirmelerini zorlaþtýracaðýný kaydederek,
Yoksulluk hallerinde kadýnlarýn yiyecek, saðlýk, eðitim, öðretim ve iþ bulma ve sair ihtiyaçlarýnýn karþýlanmasý bakýmýndan en az imkana sahip olduklarýndan endiþe duyarak;
Hakkaniyet ve adalete dayalý yeni uluslararasý ekonomik düzenin kurulmasýnýn,
kadýnlarla erkekler arasýndaki eþitliði saðlamak için önemli bir aþama teþkil edeceðine inanarak;
Apartheid’in, ýrkçýlýðýn her þeklinin, ýrk ayýrýmýnýn, sömürgeciliðin, yeni sömürgeciliðin, saldýrganlýðýn, yabancý devlet iþgal ve hakimiyetinin ve ülkelerin iç iþlerine müdahale etmenin ortadan kaldýrýlmasýnýn, erkekler ile kadýnlarýn eþit haklardan yararlanmalarý için gerekli olduðunu önemle belirterek;
Uluslararasý barýþ ve güvenliðin güçlendirilmesinin, uluslararasý gerilimin azaltýlmasýnýn, sosyal ve ekonomik sistemlerine bakýlmaksýzýn bütün ülkeler arasýnda karþýlýklý iþbirliðinin, genel ve tam silahsýzlanmanýn ve özellikle sýký ve etkili bir uluslararasý denetim altýnda nükleer silahsýzlanmanýn, ülkeler arasýndaki iliþkilerde, adalet, eþitlik ve karþýlýklý menfaat ilkelerinin teyidinin ve yabancý ve sömürge yönetimi veya yabancý iþgali altýnda bulunan yerlerdeki halklarýn kendi kaderlerini tayin ve baðýmsýzlýk elde etme haklarý kadar ulusal hükümranlýk ve toprak bütünlüklerine saygýnýn gerçekleþmesinin, sosyal geliþme ve kalkýnmaya ve bunun bir sonucu olarak da, erkeklerle kadýnlar arasýnda tam bir eþitliðin elde edilmesini katkýda bulunacaðýný teyid ederek,
Bir ülkenin tam ve eksiksiz kalkýnmasýnýn, dünyada refahýn ve barýþýn elde edilmesinin, kadýnlarýn erkeklerle eþit þartlarda her alanda azami katkýlarýnýn gerektirdiðine inanarak,
Kadýnlarýn ailenin refahýna ve toplumun kalkýnmasýna yaptýklarý büyük katkýnýn henüz tam olarak algýlanmadýðýný, analýðýn sosyal önemi ve ana ve babanýn aile içinde ve çocuklarýn büyütülmesindeki rollerini göz önünde bulundurarak ve kadýnlarýn nesillerin üremesindeki önemli rolünün aile içinde ayýrýma neden olmamasý gerektiðini, nitekim çocuklarýn yetiþtirilmelerinin kadýn ve erkek ile toplumun tamamýnýn sorumluluk paylaþmalarýný gerektirdiðini vakýf olarak,
Erkeklerle kadýnlar arasýnda tam bir eþitliðin gerçekleþmesi için kadýnlar ile erkeklerin toplumdaki geleneksel rollerinde bir deðiþiklik ihtiyacý bulunduðunu vakýf olarak,
Kadýnlara Karþý Ayýrýmcýlýðýn Ortadan Kaldýrýlmasý Beyannamesinde yer alan ilkeleri uygulamaya ve bu maksatla bu nevi ayýrýmcýlýðýn her þekli ve tezahürünün ortadan kaldýrýlmasý için gerekli tedbirleri almaya kararlý olarak,
Aþaðýdaki hususlarda anlaþmýþlardýr:
Bölüm I
Madde 1
Ýþbu Sözleþmeye göre, “kadýnlara karþý ayýrým” deyimi kadýnlarýn, medeni durumlarýna bakýlmaksýzýn ve kadýn ile erkek eþitliðine dayalý olarak politik, ekonomik, sosyal, kültürel, medeni ve diðer sahalardaki insan haklarý ve temel özgürlüklerinin tanýnmasýný, kullanýlmasýný ve bunlardan yararlanýlmasýný engelleyen veya ortadan kaldýran veya bunu amaçlayan ve cinsiyete baðlý olarak yapýlan herhangi bir ayýrým, mahrumiyet veya kýsýtlama anlamýna gelecektir.
Madde 2
Taraf Devletler, kadýnlara karþý her türlü ayrýmý kýnar, tüm uygun yollardan yararlanarak ve gecikmeksizin kadýnlara karþý ayýrýmý ortadan kaldýrýcý bir politika izlemeyi kabul eder ve bu amaçla aþaðýdaki hususlarý taahhüt ederler:
a) Kadýn ile erkek eþitliði ilkesini kendi ulusal anayasalarýna ve diðer ilgili yasalara, henüz girmemiþse dahil etmeyi ve yasalar ile ve diðer uygun yollarla bu ilkenin uygulanmasýný saðlamayý,
b) Kadýnlara karþý her türlü ayýrýmý yasaklayan ve gerekli yerlerde müeyyideler de ihtiva eden yasal ve diðer uygun önlemleri kabul etmeyi,
c) Kadýn haklarýnýn erkeklerle eþit olarak yasal himayesini tesis etmeyi ve yetkili ulusal mahkemeler ve diðer kamu kuruluþlarý aracýlýðýyla kadýnlarýn her türlü ayýrýma karþý etkin himayesini saðlamayý,
d) Kadýnlara karþý herhangi bir ayýrýmcý hareket yapýlmasýndan veya uygulanmasýndan kaçýnmayý ve kamu yetkilileri ile kuruluþlarýnýn bu yükümlülüðe uyumlu olarak hareket etmelerini saðlamayý,
e) Herhangi bir kiþi, kuruluþ veya teþebbüsün kadýnlara karþý ayýrým yapmasýný önlemek için bütün uygun önlemleri almayý,
f) Kadýnlara karþý ayýrýmcýlýk teþkil eden mevcut yasa, yönetmelik, adet ve uygulamalarý, tadil veya feshetmek için yasal düzenlemeler de dahil gerekli bütün uygun önlemleri almayý,
g) Kadýnlara karþý ayýrýmcýlýk teþkil eden bütün ulusal cezai hükümleri ilga etmeyi.
Madde 3
Taraf Devletler özellikle politik, sosyal, ekonomik ve kültürel sahalarda olmak üzere bütün alanlarda, erkeklerle eþit olarak insan haklarý ve temel özgürlüklerinden yararlanmalarýný ve bu haklarý kullanmalarýný garanti etmek amacýyla, kadýnýn tam geliþmesini ve ilerlemesini saðlamak için yasal düzenleme dahil bütün uygun önlemleri alacaklardýr.
Madde 4
1. Kadýn ve erkek eþitliðini fiilen saðlamak için taraf devletlerce alýnacak geçici ve özel önlemler, iþ bu sözleþmede belirtilen cinsten bir ayýrým olarak mütalâa edilmeyecek ve hiçbir þekilde eþitsizlik veya farklý standartlarýn muhafazasý sonucunu doðurmayacaktýr. Fýrsat ve uygulama eþitliði hedeflerine ulaþýldýðý zaman bu tedbirlere son verilecektir.
2. Anneliðin himayesi maksadýyla iþbu Sözleþmede belirtilenler dahil, Taraf Devletlerce alýnacak özel önlemler, ayýrýmcý olarak nitelendirilmeyecektir.
Madde 5
Taraf Devletler aþaðýdaki bütün uygun önlemleri alacaklardýr:
a- Her iki cinsten birinin aþaðýlýðý veya üstünlüðü fikrine veya kadýn ile erkeðin kalýplaþmýþ rollerine dayalý önyargýlarýn, geleneksel ve diðer bütün uygulamalarýn ortadan kaldýrýlmasýný saðlamak amacýyla kadýn ve erkeklerin sosyal ve kültürel davranýþ kalýplarýný deðiþtirmek,
b- Anneliðin sosyal bir görev olarak anlaþýlmasýný ve çocuklarýn yetiþtirilmesi ve geliþiminde kadýn ve erkeðin ortak sorumluluðunun tanýnmasýný öngören ve her halükarda çocuklarýn menfaatlerini her þeyden önce gözeten anlayýþa dayanan bir aile eðitimini saðlamak,
Madde 6
Taraf Devletler, kadýn ticareti ve fahiþeliðin istismarýnýn her þekliyle önlenmesi için yasama dahil gerekli bütün önlemleri alacaklardýr.
Bölüm II
Madde 7
Taraf Devletler, ülkenin politika ve kamu hayatýnda, kadýnlara karþý ayýrýmý önlemek için tüm tedbirleri alacaklar ve özellikle kadýnlara erkeklerle eþit þartlarla aþaðýdaki haklarý saðlayacaklardýr:
a- Bütün seçimlerde ve halka oylamalarýnda oy kullanmak ve halka tarafýndan seçilen organlara seçilebilmek,
b- Hükümet politikasýnýn hazýrlanmasýna ve uygulanmasýna katýlmak, kamu görevinde bulunabilmek ve hükümetin her kademesinde kamu görevleri ifa etmek,
c- Ülkenin kamu ve politik hayatý ile ilgili hükümet dýþý kuruluþlara ve derneklere iþtirak etmek.
Madde 8
Taraf Devletler, kadýnlara, erkeklerle eþit þartlarda ve hiçbir ayýrým gözetmeksizin, hükümetlerini uluslararasý düzeyde temsil etmek ve uluslararasý kuruluþlarýn faaliyetlerine katýlmak fýrsatýný saðlamak için gerekli bütün tedbirleri alacaklardýr
Madde 9
1. Taraf Devletler, tabiiyetin kazanýlmasýnda, deðiþtirilmesinde veya muhafazasýnda kadýnlara erkekler ile eþit haklar tanýyacaklar ve özellikle bir yabancýyla evlenmenin veya evlilik sýrasýnda kocanýn tabiiyetini deðiþtirmesinin, kadýnýn da otomatik olarak tabiiyet deðiþtirmesine, tabiiyetsiz kalmasýna veya kocanýn tabiiyetini zorla almasýna yol açmasýný temin edeceklerdir.
2. Taraf Devletler, çocuklarýn tabiiyeti konusunda kadýnlara erkeklerle eþit haklar saðlayacaklardýr.
Bölüm III
Madde 10
Taraf Devletler, özellikle aþaðýdaki konularda kadýn erkek eþitliði esasýna dayanarak eðitimde erkeklerle eþit hakka sahip olmalarýný saðlamak için kadýnlara karþý ayýrýmý önleyen bütün uygun tedbirleri alacaklardýr:
a- Meslek ve sanat yönlendirilmesinde kýrsal ve kentsel alanlarda bütün dallardaki eðitim kurumlarýna giriþte ve diploma almada okul öncesi, genel, teknik, mesleki ve yüksek teknik eðitimde ve her çeþit mesleki eðitimde eþit þartlarýn saðlanmasý,
b- Kadýnlarýn erkeklerle ayný ders programlarýndan yararlanmalarý, ayný sýnavlara katýlmalarý, ayný seviyedeki niteliklere sahip eðitim görevlilerine, okul bina ve malzemesine sahip olmalarý,
c- Kadýn ve erkeðin rolleriyle ile ilgili kalýplaþmýþ kavramlarýn eðitimin her þeklinde ve kademesinden kaldýrýlmasý ve bu amaca ulaþýlmasý için eðitim birliðinin ve diðer eðitim þekillerinin teþvik edilmesi, özellikle ders kitaplarýnýn ve okul programlarýnýn yeniden gözden geçirilmesi ve eðitim ve metotlarýnýn bu amaca göre düzenlenmesi,
d- Burs ve diðer eðitimin yardýmlarýndan faydalanmalarý için kadýnlara erkeklerle eþit fýrsatlarýn tanýnmasý,
e- Özellikle kadýn ve erkekler arasýnda mevcut eðitim açýðýný en kýsa zamanda kapatmaya yönelik yetiþkin ve görevsel okuma-yazma öðretim programlarý dahil, sürekli eðitim programlarýna katýlabilmeleri için erkeklerle eþit fýrsatlarýn verilmesi,
f- Kýz öðrencilerin okuldan ayrýlma oranlarýnýn düþürülmesi ve okuldan erken ayrýlan kýz ve kadýnlar için eðitim programlarý düzenlenmesi,
g- Spor ve beden eðitimi faaliyetlerine faal olarak katýlmalarý için erkeklerle eþit fýrsatlar tanýnmasý,
h- Kadýnlarýn ailelerin saðlýk ve refahýný saðlamaya yardým edecek, aile planlamasý bilgisi dahil özel eðitici bilgiyi temin etmeleri.
Madde 11
1. Taraf Devletler, istihdam alanýnda kadýnlara karþý ayýrýmý önlemek ve kadýn erkek eþitliði esasýna dayanarak eþit haklar saðlamak için özellikle aþaðýda belirtilen konularda bütün uygun önlemleri alacaklardýr:
a- Bütün insanlarýn vazgeçilmez hakký olan çalýþma hakký,
b- Ýstihdam konularýnda eþit seçim kýstaslarý uygulanmasý da dahil, erkeklerle eþit istihdam imkanlarýna sahip olma hakký,
c- Serbest olarak meslek ve iþ seçme hakký, terfi, iþ güvenliði, hizmetin tüm þartlarý ve avantajlarýndan faydalanma hakký, çýraklýk, ileri mesleki eðitim ve bilgi yenileme eðitimi dahil mesleki eðitim ve mükerrer eðitim görme hakký,
d- Sosyal yardýmlar dahil eþit ücret hakký, eþdeðerdeki iþte eþit muamele ve iþin cinsinin deðerlendirilmesinde eþit muamele görme hakký,
e- Ücretli izinle birlikte, özellikle emeklilik, iþsizlik, hastalýk, sakatlýk ve yaþlýlýk ve diðer çalýþamama hallerinde sosyal güvenlik hakký,
f- Emniyetli þartlar içinde çalýþma hakký ve saðlýðýn ve bu meyanda doðurganlýðýn korunmasý hakký.
2. Evlilik ve analýk sebebiyle kadýnlara karþý ayýrýmý önlemek ve etkin çalýþma hakkýný saðlamak amacýyla, taraf devletler uygun önlemleri alacaklardýr.
a- Hamilelik ve analýk izni sebebiyle veya evliliðe baðlý olarak iþten çýkarma ayýrýmýný yasaklamak, bu ayýrýmý yapanlarý cezalandýrmak,
b- Önceki iþ, kýdem ve sosyal haklar kaybedilmeksizin, ücretli olarak analýk izni veya benzeri sosyal içerikli tazminatlar vermek,
c- Özellikle çocuk bakýmevleri aðýnýn tesisi ve geliþtirilmesi yoluyla anne ve babanýn aile yükümlülüklerini, görev sorumluluklarý ve kamu hayatýna katýlma ile birleþtirmeyi mümkün kýlan destekleyici sosyal hizmetlerin saðlanmasýný teþvik etmek,
d- Hamilelik süresince zararlý olduðu kanýtlanan iþlerde kadýnlara özel koruma saðlamak,
3. Bu maddede yer alan konulara iliþkin koruyucu yasalar bilimsel ve teknik bilgi ýþýðý altýnda devrevi olarak yeniden gözden geçirilecek ve gerekirse tadil, ilga veya temdid edilecektir.
Madde 12
1. Taraf Devletler, aile planlamasý dahil saðlýk bakým hizmetlerinden kadýn ve erkeðin eþit olarak yararlanmasý için, saðlýk bakýmýnda kadýnlara karþý ayýrýmý ortadan kaldýran bütün önlemleri alacaklardýr.
2. Bu maddenin 1. paragrafýnda öngörülen hükümler saklý kalmak kaydýyla taraf devletler kadýna hamilelik, lohusalýk ve doðum sonrasý dönemde gerekli hizmetleri saðlayacaklar, hamilelik ve emzirme sýrasýnda yeterli beslenme ile birlikte, gerektiðinde bedava hizmet vereceklerdir.
Madde 13
Taraf Devletler, kadýnlara karþý ekonomik ve sosyal hayatýn diðer dallarýnda erkeklerle kadýnlarýn eþit olarak haklardan yararlanabilmelerini saðlayarak kadýnlara karþý ayýrýmcýlýðýn önlenmesi için gerekli tedbirleri ve özellikle aþaðýdaki tedbirleri alacaklardýr:
a- Aile zammý hakký,
b- Banka kredisi, ipotek ve diðer mali krediler elde etme haklarý,
c- Eðlence, spor ve kültürel hayatýn tüm yönlerine katýlma haklarý.
Madde 14
1. Taraf Devletler, kýrsal kesim kadýnlarýnýn, karþýlaþtýklarý özel sorunlarý ve ekonominin parasal olmayan sektöründeki çalýþmalarý dahil ailelerinin ekonomik bakýmdan ayakta kalmasý için oynadýklarý belirgin rolü göz önünde tutacak ve iþbu Sözleþme hükümlerinin kýrsal kesimdeki kadýnlara uygulanmasýný saðlamak için gerekli bütün tedbirleri alacaklardýr.
2. Taraf Devletler, kadýn ve erkeklerin eþitliði prensibine dayanarak, kýrsal kalkýnmaya katýlmalarýný ve bundan yararlanmalarýný saðlamak için kýrsal kesimdeki kadýnlara karþý ayýrýmý ortadan kaldýran tüm uygun tedbirleri alacaklar ve özellikle kýrsal kesim kadýnlarýna aþaðýdaki haklarý saðlayacaklardýr:
a- Her seviyedeki kalkýnma planlarýnýn müzakere ve uygulanmasýna katýlmak,
b- Aile planlamasý konusunda bilgi, danýþma ve hizmetler de dahil olmak üzere yeterli saðlýk hizmetlerinden faydalanmak,
c- Sosyal güvenlik programlarýndan doðrudan yararlanmak,
d- Teknik kabiliyetlerini geliþtirmek amacýyla tüm toplumsal ve yaygýn hizmetler ile birlikte görevsel okuryazarlýk dahil resmi ve gayri resmi eðitim ve öðretimin her türünden yararlanmak,
e- Ekonomik fýrsatlardan kendi iþinde çalýþma veya tam istihdam yoluyla eþit olarak yararlanmak amacýyla kendi kendine yardým gruplarý ve kooperatifler oluþturmak,
f- Bütün toplumsal faaliyetlere katýlmak,
g- Toprak ve tarým reformunda ve bunun yanýsýra yeniden iskân projelerinde eþit muamele ve tarýmsal kredi ve borçlanma, pazarlama kolaylýklarý ile uygun teknolojiden yararlanmak,
h- Özellikle konut saðlýk, elektrik ve su temini, ulaþtýrma ve haberleþme konularýnda yeterli yaþam standartlarýndan yararlanma haklarýný saðlamak.
Bölüm IV
Madde 15
1. Taraf Devletler, kadýnlara, kanun önünde erkeklerle eþit haklar tanýyacaklardýr.
2. Taraf Devletler, medeni haklar bakýmýndan kadýnlara erkeklerinkine benzer hukuki ehliyet ve bu ehliyeti kullanmak için eþit fýrsatlar tanýyacaklardýr. Özellikle, kadýnlara akit yapmada ve mülk idaresinde eþit haklar verecekler ve mahkemelerde davalarýn her safhasýnda eþit muamele edeceklerdir.
3. Taraf Devletler, kadýnlarýn hukuki ehliyetlerini kýsýtlamaya yönelik hukuki sonuç doðuran her çeþit sözleþmenin vs. özel muamelelerin tamamýnýn geçersiz olduðunu kabul ederler.
4. Taraf Devletler, kadýn ve erkeðe hukuki olarak ikametgâh seçme ve nakletmede eþit yasal hak tanýyacaklardýr.
Madde 16
1. Taraf Devletler, kadýnlara karþý evlilik ve aile iliþkileri konusunda ayýrýmý önlemek için gerekli bütün önlemleri alacaklar ve özellikle kadýn erkek eþitliði ilkesine dayanarak kadýnlara aþaðýdaki haklarý saðlayacaklardýr:
a- Evlenmede erkeklerle eþit hak,
b- Özgür olarak eþ seçme ve serbest ve tam rýza ile evlenme hakký,
c- Evlilik süresince ve evliliðin son bulmasýnda ayný hak ve sorumluluklar,
d- Medeni durumlarýna bakýlmaksýzýn, çocuklarla ilgili konularda ana ve babanýn eþit hak ve sorumluluklarý tanýnacak, ancak her durumda çocuklarýn menfaatleri en ön planda gözetilecektir.
e- Çocuk sayýsýna ve çocuklarýn ne zaman dünyaya geleceklerine serbestçe ve sorumlulukla karar vermede ve bu haklarý kullanabilmeleri için bilgi, eðitim ve diðer vasýtalardan yararlanmada eþit haklar,
f- Her durumda çocuklarýn çýkarý en üst düzeyde tutularak ulusal yasalarda mevcut veli, vasi, kayyum olma ve evlat edinme veya benzeri müesseselerde eþit hak ve sorumluluklar,
g- Aile adý, meslek ve iþ seçimi dahil karý ve koca için eþit kiþisel haklar,
h- Ücret karþýlýðý olmaksýzýn veya bir bedel mukabilinde malýn mülkiyeti, iktisabý, iþletmesi, idaresi, yararlanýlmasý ve elden çýkarýlmasýnda eþlere de eþit haklar,
2. Çocuðun erken yaþta niþanlanmasý veya evlenmesinin hiçbir kanuni etkisi olmayacak ve evlenme asgari yaþýnýn belirlenmesi ve evlenmelerin resmi sicile kaydýnýn mecburi olmasý için yasama dahil gerekli tüm önlemler alýnacaktýr.
Bölüm V
Madde 17
1. Ýþbu Sözleþmenin uygulanmasýndaki geliþmeleri gözden geçirmek amacýyla, Sözleþme yürürlüðe girdiði zaman 18, Sözleþmeye taraf 35 devletin onayý veya katýlmasýný müteakip, iþbu Sözleþmenin kapsadýðý konularda yüksek itibar ve ehliyete sahip 23 uzmandan oluþan, Kadýnlara Karþý Ayrýmýn Ortadan Kaldýrýlmasý Komitesi(bundan böyle komite diye anýlacaktýr) kurulacaktýr. Uzmanlar, Taraf Devletlerce kendi vatandaþlarý arasýndan seçilecek ve kendi þahýslarý namýna hareket edecekler, seçimlerde dengeli coðrafi daðýlým ve belli baþlý hukuki sistemlerle birlikte farklý uygarlýklarýn temsili de gözönüne alýnacaktýr.
2. Komite üyeleri Taraf Devletlerin aday listesinden gizli oy ile seçilecektir. Her Taraf Devlet kendi vatandaþlarýndan bir kiþiyi aday gösterebilecektir.
3. Ýlk seçim iþbu Sözleþmenin yürürlüðe girmesinden altý ay sonra yapýlacaktýr. BM Genel Sekreteri seçimlerden en az üç ay önce Taraf Devletlere adaylarýn iki ay içinde bildirmelerini isteyen bir mektup gönderecektir. Genel Sekreter, aday gösteren Taraf Devletleri de belirtmek suretiyle, adaylarýn listesini alfabetik sýraya göre hazýrlayacak ve Taraf Devletlere gönderecektir.
4. Komite üyelerinin seçimi, BM Genel Merkezinde, Genel Sekreter tarafýndan çaðýrýlmýþ Taraf Devletler toplantýsýnda yapýlacaktýr. Taraf Devletlerin üçte ikisinin (nisab)yetersayý oluþturacaðý toplantýda, en fazla oy alanlar ile toplantýda hazýr bulunan ve oy veren Taraf Devletler temsilcilerinin salt çoðunluðunun oylarýný alan adaylar Komiteye seçileceklerdir.
5. Komite üyeleri 4 yýllýk bir dönem için seçileceklerdir. Bununla beraber, ilk seçimde seçilen dokuz üyenin süresi ikinci senenin sonunda bitecek, dokuz üyenin isimleri ilk seçimden hemen sonra Komite Baþkaný tarafýndan kura ile tesbit edilecektir.
6. Komitenin 5 ilave üyesinin seçimi, 35. onay veya katýlmayý müteakip bu maddenin 2, 3 ve 4. paragraflarý hükümlerine göre yapýlacaktýr. Bu þekilde seçilen iki yedek üyenin görev süresi iki sene sonunda sona erecek ve bu iki üyenin ismi Komite Baþkaný tarafýndan kura ile tesbit edilecektir.
7. Çeþitli nedenlerle boþalan yerlerin doldurulmasý için, uzmanýn Komite’deki görev süresi sona eren Taraf Devlet kendi vatandaþlarý arasýndan, Komitenin onayýna baðlý olmak üzere, baþka bir uzmaný atar.
8. Komite üyeleri, BM Genel Kurulunun onayý ile ve Genel Kurulun, Komitenin sorumluluðunun önemini gözönünde tutarak kararlaþtýracaðý þartlar ve hükümlerle, Birleþmiþ Milletlerden ücret alacaklardýr.
9. Birleþmiþ Milletler Genel Sekreteri, iþbu Sözleþme uyarýnca Komitenin görevlerini etken bir þekilde yerine getirebilmesi için, gerekli personel ve kolaylýklarý saðlayacaktýr.
Madde 18
1. Taraf Devletler iþbu Sözleþme hükümlerine etkinlik kazandýrmak ve kaydedilen ilerlemeleri belirtmek amacýyla aldýklarý yasal, adli, idari ve diðer önlemler hakkýndaki bir raporu,
a- Sözleþmenin, ilgili devlet bakýmýndan yürürlüðe girmesini takiben bir yýl içinde,
b- Bilahare, her dört yýlda bir ve ileride de Komitenin talep ettiði zamanlarda, Komite tarafýndan incelenmek üzere, BM Genel Sekreterine sunmayý taahhüt ederler.
2. Raporlarda, iþbu Sözleþme yükümlülüklerinin gerçekleþtirilmesini etkileyen unsurlar ve güçlükler belirtilebilir.
Madde 19
1. Komite kendi usul kurallarýný saptayacaktýr.
2. Komite, görevlilerini iki yýllýk bir süre için seçecektir.
Madde 20
1. Komite iþbu Sözleþmenin 18. maddesi uyarýnca sunulan raporlarý incelemek üzere normal olarak senede bir kere ve azami iki hafta süre için toplanacaktýr.
2. Komite toplantýlarý Birleþmiþ Milletler Merkezinde veya Komite tarafýndan uygun bulunan herhangi bir yerde yapýlacaktýr.
Madde 21
1. Komite, Ekonomik ve Sosyal Konsey aracýlýðýyla faaliyetleri hakkýnda BM Genel Kuruluna yýllýk raporlar sunacak ve Taraf Devletlerden saðlanan bilgiler ve raporlarýn incelenmesine dayanarak tekliflerde ve genel tavsiyelerde bulunabilecektir. Bu teklif ve genel tavsiyeler, Taraf Devletlerin olabilecek yorumlarýyla birlikte Komite raporuna dahil edilecektir.
2. Genel Sekreter Komite raporlarýný Kadýnlarýn Statüsü Komisyonunun bilgisine sunacaktýr.
Madde 22
Ýhtisas kuruluþlarý, faaliyet alanlarýna giren iþbu Sözleþme hükümlerinin uygulanmasýnýn görüþülmesi sýrasýnda temsil edilme hakkýna sahip olacaklardýr. Komite, ihtisas kuruluþlarýný, Sözleþmenin uygulanmasý hususunda, faaliyet alanlarýna giren konularda raporlar sunmaya davet edebilir.
Bölüm VI
Madde 23
Ýþbu Sözleþmedeki hiçbir husus kadýn ve erkek eþitliðinin gerçekleþmesinde daha etkin olan
a- Taraf Devlerin yasasýndaki; veya
b- O devlet için yürürlükte olan herhangi bir Uluslararasý Sözleþme, antlaþma veya anlaþmadaki hükümleri etkilemeyecektir.
Madde 24
Taraf Devletler iþbu Sözleþme ile tanýnan haklarýn tam olarak gerçekleþtirilmesi için ulusal seviyede gerekli bütün önlemleri almayý taahhüt ederler.
Madde 25
1. Ýþbu Sözleþme bütün Devletlerin imzasýna açýk olacaktýr.
2. Birleþmiþ Milletler Genel Sekreteri iþbu Sözleþmenin depozitörü olarak tayin edilmiþtir.
3. Ýþbu Sözleþme onaya baðlýdýr. Onay belgeleri BM Genel Sekreterine tevdi edilecektir.
4. Ýþbu Sözleþme bütün Devletlerin katýlmasýna açýktýr. Katýlma belgesinin BM Genel Sekreterine tevdi edilmesiyle katýlma gerçekleþecektir.
Madde 26
1. Ýþbu Sözleþmenin tadili teklifi Taraf Devletlerin biri tarafýndan herhangi bir zamanda Birleþmiþ Milletler Genel Sekreterine hitaben yazýlý bir baþvuru ile yapýlabilir.
2. BM Genel Kurulu gerekli gördüðü takdirde böyle bir teklifle ilgili olarak yapýlacak iþlem hakkýnda karar verecektir.
Madde 27
1. Ýþbu Sözleþme 20. onaylama veya katýlma belgesinin Birleþmiþ Milletler Genel Sekreterine tevdi edilmesini takip eden 30. gün yürürlüðe girecektir.
2. 20. onay veya katýlma belgesinin tevdiinden sonra, iþbu Sözleþmeyi onaylayan veya katýlan her devlet için Sözleþme, kendi onay veya katýlma belgesinin tevdiinden sonraki 30. gün yürürlüðe girecektir.
Madde 28
1. BM Genel Sekreteri, onaylama veya katýlma sýrasýnda yapýlan çekincelerin metinlerini alacak ve bütün Taraf Devletlere daðýtacaktýr.
2. Ýþbu Sözleþmenin hedef ve amacýna uymayan hiçbir çekinceye müsaade edilmeyecektir.
3. Çekinceler, BM Genel Sekreterine hitaben herhangi bir zamanda yapýlacak ihbar ile geri alýnabilir. Genel Sekreter bu ihbardan bütün Devletleri haberdar edecektir. Böyle bir ihbar, alýndýðý tarihte geçerli olacaktýr.
Madde 29
1. Ýki veya daha fazla Taraf Devlet arasýnda iþbu Sözleþmenin yorum veya uygulamasýndan doðan ve müzakere ile çözümlenemeyen herhangi bir uyuþmazlýk, birinin talebi ile hakem kuruluna **yasak kelime-Forum Kurallarını Okuyun**ürülecektir. Taraflar tahkimname talebinden itibaren 6 ay içinde hakem kurulunun teþekkül tarzýnda anlaþmazlarsa, taraflardan herhangi biri uyuþmazlýðý Uluslararasý Adalet Divanýna, Divan Statüsü uyarýnca **yasak kelime-Forum Kurallarını Okuyun**ürebilir.
2. Taraf Devletlerden her biri iþbu Sözleþmenin imzalanmasý veya onayý sýrasýnda veya katýlma sýrasýnda, kendisini bu maddenin birinci paragrafý ile baðlý saymadýðýný beyan edebilir. Diðer Taraf Devletler, böyle bir çekince koymuþ olan Taraf Devlet karþýsýnda ayný paragrafla baðlý olmayacaktýr.
3. Bu maddenin 2. paragrafýna göre çekince koyan her Taraf Devlet, BM Genel Sekreterine ihbarda bulunarak her zaman çekincesini geri alabilir.
Madde 30
Arapça, Çince, Ýngilizce, Fransýzca, Rusça ve Ýspanyolca metinlerinin eþit derecede geçerli olduðu iþbu sözleþme Birleþmiþ Milletler Genel Sekreterince muhafaza edilecektir. Yukarýdaki hususlarý tasdiken, imzalarý aþaðýda bulunan yetkili temsilciler iþbu Sözleþmeyi imzalamýþlardýr
* 1 Mart 1980 tarihinde imzaya açýlan ve 3 Eylül 1981 tarihinde yürürlüðe giren Kadýnlara Karþý Her Türlü Ayrýmcýlýðýn Önlenmesi Sözleþmesine katýlmamýz 11.6.1985 tarih ve 3232 Sayýlý Kanunla uygun bulunmuþ, Bakanlar Kurulunca 24.7.1985 tarihinde 85/9722 sayýlý kararla onaylanmýþ ve 14 Ekim 1985 tarih ve 18898 sayýlý Resmi Gazete’de yayýmlanmýþtýr. |
|
